Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
U wordt door niemand verwacht. Nederlandse joden na kampen en onderduik Michal Citroen 05/05/2021
Dodenberg Christian de Coninck 05/05/2021
Het huis van de dichter Herman Leenders 05/05/2021
Sabines oorlog: hoe mijn moeder de kampen overleefde Eva Taylor-Tazelaar 05/05/2021
Overleven als Nacht und Nebel. Een verhaal van twee jaar geweld en ontbering Pieter Paul Baeten 05/05/2021
Bespiegelingen van een schuldige toeschouwer Thomas Merton 05/05/2021
De kast Leo Pleysier 05/05/2021
Ik is een ander – Septologie III-V Jon Fosse 05/05/2021
De doden voorbij Jo Claes 05/05/2021
Ik schrijf gedichten omdat ik een toeval ben Jidi Majia 05/05/2021
Roedel. Een alternatieve geschiedenis van Joegoslavië Guido van Hengel 05/05/2021
Erasmus dwarsdenker. Een biografie Sandra Langereis 05/05/2021
Daar werd wat gruwelijks verricht. Slavernij in Nederlands-Indië Reggie Baay 05/05/2021
Het leugenlabyrint Paul Binnerts 05/05/2021
Op de weg van Appia. Een capriccio reisgedicht van Rome naar Brindisi, met tekeningen van Bart Pluym Michaël Vandebril 28/04/2021
XVI. De zinderende 16e eeuw. Habsburgers, heksen, ketters & oproer in de Lage Landen Francis Weyns 28/04/2021
Historische atlas van Zeeland. Stad en dorp, land en water in vier eeuwen cartografie Aad P. de Klerk 28/04/2021
Churchill en de Blitz Erik Larson 28/04/2021
Napoleon de Grote Andrew Roberts 28/04/2021
Vrijheid. Een woelige geschiedenis Annelien de Dijn 28/04/2021
12345678910...Laatste

Reynaert de Vos, vertaling en nawoord René Broens

Willem
Reynaert de Vos, vertaling en nawoord René Broens
Voetnoot, 2020, 220 blz., EUR 23,00
ISBN: 9789491738678

Het 13de-eeuwse dierenepos Van den vos Reynaerde geldt nog altijd als het hoogtepunt van de Middelnederlandse literatuur. De Neerlandicus René Broens bestudeert het werk al bijna twee decennia. Nieuwe inzichten als gevolg daarvan brachten Broens ertoe om een nieuwe vertaling – hertaling – te maken, die afwijkt van zijn vorige (2010) en bestaande vertalingen.
In zijn nawoord verantwoordt Broens zijn nieuwe vertaling en interpretatie. Hij presenteert zijn hertaling als een voordrachttekst zonder parallelle brontekst. Hij wijst voor vertalers op de valkuilen van taalverschillen, bv. het Middelnederlandse ‘fel’ voor ‘boosaardig’. Verder benadrukt hij de culturele context, die voor de auteur en zijn doelpubliek door en door christelijk was. Hij laat zien dat oplossingen van vertaalproblemen met het rijm inhoudelijke consequenties hebben. Net als de auteur van het Middelnederlandse origineel, Willem die de Madoc schreef en waar verder niets over bekend is, koos Broens voor gepaard rijmende, los jambische viervoeters. Hij wil daarmee eer betonen aan de auteur, die ook qua poëtische vernieuwing een grootmeester was, en hij ondervond als voordrachtkunstenaar dat dat werkte. Het moet gezegd dat Broens’ vertaling zich vlot lezen laat lezen en uitnodigt tot hardop lezen of voordragen.
In het tweede deel van zijn nawoord geeft Broens zijn interpretatie. Zijn bijna twee decennia durende onderzoek mondde uit in een interpretatie die afwijkt van die van de beeldbepalende onderzoekers, zodat hij op tegenspraak stootte in de academische wereld. Als interpretatiesleutels gebruikt hij het genre, de hoofdfiguur, de intertekstuele dialoog en de historische en religieuze context. Hij stelt dat er te weinig rekening mee gehouden werd dat het een dierenepos betreft, dat de hoofdfiguur verkeerd werd ingeschat, dat de tekst onvoldoende vergeleken werd met toonaangevende teksten van die tijd en het werk onvoldoende in zijn historische context werd geplaatst. Daardoor werd de humor voor een groot stuk aan het oog onttrokken, waardoor de moralistische interpretatie van dit meesterwerk bovendrijft. Het genre dierenepos hield de mogelijkheid in van humor op basis van de afwisseling tussen het antropomorfe en het dierlijke. De hoofdfiguur ziet Broens als een trickster, een ambivalente schelm. De tekst werd volgens Broens te weinig vergeleken met heiligenlevens of vitae en andere religieuze teksten, omdat men vanuit een vertekend middeleeuwenbeeld onvoldoende de koppeling tussen humor en religie onderkent. De Reynaert zou volgens hem dan ook een sociale parodie op het Johannesevangelie zijn. Qua historische context stelt hij dat de auteur de schelm Reynaert inzet om de eigen samenleving te fileren. Hij zou via Nobel de schijnheiligheid van de Franse koningen – de Capetingers – aanklagen en spotten met de bedelorden. Zijn conclusie luidt dan ook dat Van den vos Reynaerde een schelmenverhaal, een omgekeerd passieverhaal en een bijtende satire was.
Niet alle elementen van zijn interpretatie zullen de lezer overtuigen. De satire toespitsen op de Frans-Vlaamse betrekkingen in de 13de eeuw vereist grondiger historisch onderzoek. Het is dan ook uitkijken naar de beloofde meer omvattende studie. Maar Broens’ vertaling zet in elk geval ertoe aan Van den vos Reynaerde te gaan herlezen en zelfs hardop voor te lezen of voor te dragen.

[Walter Smits - 13/10/2020]