Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Revolusi: Indonesië en het ontstaan van de moderne wereld David van Reybrouck 22/01/2021
Het glanzend zwart van mosselen Oek de Jong 22/01/2021
4321 vragen aan 123 kunstenaars Hilde van Canneyt 22/01/2021
Rennen naar het einde van de honger Esther Jansma 22/01/2021
Het middeleeuwse openbare badhuis: fenomeen, metafoor, schouwtoneel Fabiola van Dam 22/01/2021
Hoelang gaat papa nog gestorven zijn? Hannelore Bedert 22/01/2021
De schepping van de wereld. Ingeleid, vertaald en toegelicht door Albert-Kees Geljon Philo van Alexandrië 22/01/2021
Ik heb u lief tot in de dood Hans Claus 22/01/2021
De lach van Chesterton Gaston Durnez 18/01/2021
Biografie van de Zuiderzee. 850 jaar geschiedenis in 25 verhalen Arie Kok 18/01/2021
Zeezuchten Eddy Verloes & Anne Meerbergen 18/01/2021
Furore Christiaan Weijts 18/01/2021
Feest in het oude Rome. Geschenken voor de Saturnaliën. Vertaald en toegelicht door Vincent Hunink Martialis 18/01/2021
Hekeldichten. Vertaald en toegelicht door Piet Schrijvers Juvenalis en Perius 18/01/2021
Vikingen. IJzeren eeuwen om de Noordzee Jan J. B. Kuipers 18/01/2021
Prometheus tussen kunst en lever Julia van Rosmalen, Merel van Gulik, Belle van Rosmalen en Thomas van Gulik 18/01/2021
Philippus en Alexander. Wereldveroveraars uit Macedonië Adrian Goldsworthy 18/01/2021
Ik verlang en sta in brand. Van Sapfo tot Sulpicia Mieke de Vos (vertaling en toelichting) 18/01/2021
De ent Jannie Regnerus 18/01/2021
De kaalvreter Machteld Siegmann 18/01/2021
12345678910...Laatste

Reynaert de Vos, vertaling en nawoord René Broens

Willem
Reynaert de Vos, vertaling en nawoord René Broens
Voetnoot, 2020, 220 blz., EUR 23,00
ISBN: 9789491738678

Het 13de-eeuwse dierenepos Van den vos Reynaerde geldt nog altijd als het hoogtepunt van de Middelnederlandse literatuur. De Neerlandicus René Broens bestudeert het werk al bijna twee decennia. Nieuwe inzichten als gevolg daarvan brachten Broens ertoe om een nieuwe vertaling – hertaling – te maken, die afwijkt van zijn vorige (2010) en bestaande vertalingen.
In zijn nawoord verantwoordt Broens zijn nieuwe vertaling en interpretatie. Hij presenteert zijn hertaling als een voordrachttekst zonder parallelle brontekst. Hij wijst voor vertalers op de valkuilen van taalverschillen, bv. het Middelnederlandse ‘fel’ voor ‘boosaardig’. Verder benadrukt hij de culturele context, die voor de auteur en zijn doelpubliek door en door christelijk was. Hij laat zien dat oplossingen van vertaalproblemen met het rijm inhoudelijke consequenties hebben. Net als de auteur van het Middelnederlandse origineel, Willem die de Madoc schreef en waar verder niets over bekend is, koos Broens voor gepaard rijmende, los jambische viervoeters. Hij wil daarmee eer betonen aan de auteur, die ook qua poëtische vernieuwing een grootmeester was, en hij ondervond als voordrachtkunstenaar dat dat werkte. Het moet gezegd dat Broens’ vertaling zich vlot lezen laat lezen en uitnodigt tot hardop lezen of voordragen.
In het tweede deel van zijn nawoord geeft Broens zijn interpretatie. Zijn bijna twee decennia durende onderzoek mondde uit in een interpretatie die afwijkt van die van de beeldbepalende onderzoekers, zodat hij op tegenspraak stootte in de academische wereld. Als interpretatiesleutels gebruikt hij het genre, de hoofdfiguur, de intertekstuele dialoog en de historische en religieuze context. Hij stelt dat er te weinig rekening mee gehouden werd dat het een dierenepos betreft, dat de hoofdfiguur verkeerd werd ingeschat, dat de tekst onvoldoende vergeleken werd met toonaangevende teksten van die tijd en het werk onvoldoende in zijn historische context werd geplaatst. Daardoor werd de humor voor een groot stuk aan het oog onttrokken, waardoor de moralistische interpretatie van dit meesterwerk bovendrijft. Het genre dierenepos hield de mogelijkheid in van humor op basis van de afwisseling tussen het antropomorfe en het dierlijke. De hoofdfiguur ziet Broens als een trickster, een ambivalente schelm. De tekst werd volgens Broens te weinig vergeleken met heiligenlevens of vitae en andere religieuze teksten, omdat men vanuit een vertekend middeleeuwenbeeld onvoldoende de koppeling tussen humor en religie onderkent. De Reynaert zou volgens hem dan ook een sociale parodie op het Johannesevangelie zijn. Qua historische context stelt hij dat de auteur de schelm Reynaert inzet om de eigen samenleving te fileren. Hij zou via Nobel de schijnheiligheid van de Franse koningen – de Capetingers – aanklagen en spotten met de bedelorden. Zijn conclusie luidt dan ook dat Van den vos Reynaerde een schelmenverhaal, een omgekeerd passieverhaal en een bijtende satire was.
Niet alle elementen van zijn interpretatie zullen de lezer overtuigen. De satire toespitsen op de Frans-Vlaamse betrekkingen in de 13de eeuw vereist grondiger historisch onderzoek. Het is dan ook uitkijken naar de beloofde meer omvattende studie. Maar Broens’ vertaling zet in elk geval ertoe aan Van den vos Reynaerde te gaan herlezen en zelfs hardop voor te lezen of voor te dragen.

[Walter Smits - 13/10/2020]