Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Het vrouwelijk oog wil ook wat. Vrouwen als opdrachtgevers, verzamelaars en kunstenaars Jitske Jasperse 18/09/2021
Monument van mijn denken. Brieven & Redevoeringen (Vert. Jeroen Bons) Isocrates 14/09/2021
Antwerpen. De gloriejaren Michael Pye 14/09/2021
Dubbelblind (vert. Nicolette Hoekmeijer) Edward St Aubyn 14/09/2021
Tunnel 29. Liefde, spionage en verraad: de spectaculairste ontsnapping uit Oost-Berlijn Helena Merriman 14/09/2021
Victorien, ik hou van je Kees ‘t Hart 14/09/2021
2050 Peter Verhelst 14/09/2021
Levensmuren. De wereld rond mijn zomerhuis Nina Burton 14/09/2021
‘Sterven in het bed waarin ik geboren ben.’ Een biografie van Felix de Boeck (1898-1995) David Veltman 14/09/2021
Nescio. Leven en werk van J.H.F. Grönloh Lieneke Frerichs 14/09/2021
De Sint-Pietersabdij in Oudenburg (Heraldiek van abdijen en kloosters 38) Jean Luc Meulemeester en Marc Van de Cruys 14/09/2021
Maria Magdalena. Kroongetuige, zondaar, feminist Loes Visch (red.) 14/09/2021
Een goede moeder Jan van Mersbergen 14/09/2021
Het proces van Sören Qvist Janet Lewis 14/09/2021
Virgula Sasja Janssen 14/09/2021
Oranje tegen Spanje (1500-1648) Edward De Maesschalck 14/09/2021
De overtocht – Filosofische blik op een psychose Berry Vorstenbosch 14/09/2021
Eleanor Marx: een leven Rachel Holmes 14/09/2021
Roeivlucht Mark van Tongele 14/09/2021
Het web van omtrek Paul Demets 14/09/2021
12345678910...Laatste

Klara en de zon. Roman vertaald door Peter Bergsma

Kazuo Ishiguro
Klara en de zon. Roman vertaald door Peter Bergsma
Atlas Contact, 2021, 352 blz., EUR 22,99
ISBN: 9789070029

De Britse Nobelprijswinnaar Kazuo Ishiguro is een meester van het ongezegde. Zijn personages leven vaak  in samenlevingen waar mensen geneigd zijn om bedenkelijke gezagsverhoudingen en onaangename waarheden toe te dekken. In zijn bekendste roman ‘The Remains of the day’ (De rest van de dag) laat een extreem loyale butler het verraderlijke gedrag van zijn meester uit zelfbehoud niet volledig tot zich doordingen. In ‘Never let me go’ (Laat me nooit alleen) maken we kennis met een toekomstig Engeland waar jongvolwassenen in een bevoorrechte omgeving wachten op een met eufemismen toegedekte lotsbestemming. Het wordt de lezer duidelijk dat het tot orgaandonor “opgekweekte” kinderen zijn. ‘Klara en de zon’ sluit wellicht het dichtste aan bij deze roman uit 2005. Aan het woord is Klara, een popachtige robot of KV (Kunstmatige Vriendin). Zij is behalve intelligent en zeer nieuwsgierig ook buitengewoon empathisch en helemaal bereid tot het uitvoeren waarvoor ze gemaakt is en in een etalage te koop staat: een kind gezelschap houden totdat het volwassen is. Op een dag kiest het zieke meisje Josie haar uit. Later blijkt dat de wanhopige moeder, die al een kind verloor, er rekening mee houdt dat ook Josie zal sterven. De op observeren en invoelen geprogrammeerde Klara zou dan, in een nagemaakte pop verwerkt, de verdwenen Josie kunnen vervangen. Waarbij de robot als het ware van attribuut in essentie zou veranderen. ‘Klara en de zon’ is vaagweg in Amerika gesitueerd en heeft wat van een stripverhaal, een SF vertelling en een parabel, en raakt aan de problematiek van kunstmatige intelligentie, de weerstanden die ze oproept en de grenzen waartegen ze botst. Maar het is ook een verhaal waarin Ishiguro opnieuw experimenteert met taal en perspectief. De lezer maakt kennis met nieuwe woorden, licht afwijkende idiomen van een toekomstige tijd en het bijzondere waarnemingsvermogen van een snel lerende robot, per definitie een buitenstaander in een mensenwereld. Klara’s blik is een gesplitst scherm dat de verschillende invalshoeken tot een genuanceerd beeld samenstelt. Haar energie wordt gevoed door de zon, die in dit boek een metaforische of religieuze meerwaarde krijgt. Als bedekte verwijzing naar het Franciscaanse Zonnelied is een dergelijke lectuur wellicht vergezocht, maar de wandelingen van Klara naar de open schuur op een heuvel, waardoorheen het zonlicht  als in een heiligdom achter de horizon verdwijnt, en waar Klara om de genezing van haar beschermelinge vraagt, roepen associaties op met het voorhistorische Stonehenge. Een vijand van Klara die de broodnodige zonenergie verduistert, is de luchtvervuiling, waarvoor zij bereid is haar kunstmatige leven op het spel te zetten. Maar de lezer stelt zich vroeg of laat de vraag: hoe vindingrijk en autonoom kan een tot onbaatzuchtigheid voorgeprogrammeerde robot zijn? Met andere woorden: kan Klara een volwaardig of vertrouwd personage zijn? Zelfs de welmenende mensen kijken opvallend vaak  van haar weg, alsof zij niet volledig zichtbaar is. Hoe “menselijk” kan een gebruiksvoorwerp zijn dat voor menselijke interactie is bedoeld?  Het slot met een robot die “leegloopt” op een stort roept bij de lezer weemoed en ontroering op, maar die blijven bij Klara zelf onbepaald, ontwijkend of onmogelijk. Peter Bergsma zorgde voor de uitdagende vertaling van deze originele roman. Zoek voor zijn interessante opmerkingen hierover op het net: “Klara en de zon, Kazuo Ishiguro –Athenaeum Boekhandel”.

[Johan De Haes - 08/06/2021]