Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Clara. De geheime liefde van Emmanuel De Bom 1891-1895 Jan Lampo 03/08/2021
Pelgrim met een knipoog. Dóór Italië naar Jeruzalem Herman Cole (ed.) 03/08/2021
Wachtend op het vuurpeloton. Theodor Fontane: ooggetuige van de Frans-Duitse Oorlog (1870) Joris Verbeurgt 03/08/2021
De Nederlandse paus. Adrianus van Utrecht. 1459-1523 Twan Geurts 03/08/2021
België en zijn koningen. Van macht naar invloed Mark Van den Wijngaert 03/08/2021
De Gouden Eeuw van de Romeinen in de Lage Landen Tom Buijtendorp 03/08/2021
Museum JAN. Ontstaan en collectie Titus M.Eliëns en Aukje Vergeest 03/08/2021
Lieve Ganymedes. Homo-erotische gedichten uit de middeleeuwen Stijn Praet (vert.) 03/08/2021
Herderszangen (vertaald, ingeleid en toegelicht door Patrick Lateur) Dante Alighieri 03/08/2021
Jan Verschoor Sandra van Berkum 03/08/2021
Annalen (Vertaling Vincent Hunink) Tacitus 03/08/2021
Ida Simons. Pianiste, schrijfster, overlevende Mieke Tillema 03/08/2021
Omdat de muze Brigitte de Swart 03/08/2021
Het diepe blauw Ayesha Harruna Attah 03/08/2021
John Heartfield. Fotografie plus dynamiet Ralph Keuning, Angela Lammert e.a. 03/08/2021
Tussen utopie en crisis. Nederland in het interbellum 1918-1940 Frits Boterman 03/08/2021
Het China-gevoel van Pearl S. Buck Bettine Vriesekoop 03/08/2021
De luisteraar. Klassieke muziek anders beleven Yves Knockaert 03/08/2021
De oorlog van morgen. Nederlandse beeldvorming van een volgende oorlog 1918-1940 Wouter Linmans 03/08/2021
Eros bij de Vesuvius. Epigrammen. Vertaling Patrick Lateur Filodemos van Gadara 03/08/2021
12345678910...Laatste

De boekhandelaar van Florence. Over de renaissance, de boekdrukkunst en de veranderende kracht van ideeën

Ross King
De boekhandelaar van Florence. Over de renaissance, de boekdrukkunst en de veranderende kracht van ideeën
De Bezige Bij, 2021, 525 blz., EUR 34,99
ISBN: 9789403124414

Ross King (° 1962) brak twee decennia geleden door met De koepel van Brunelleschi (2002) over de Dom van Firenze. Hij schreef verder De hemel van de paus (2004) over de Sixtijnse kapel van Michelangelo en Leonardo en Het laatste avondmaal (2012) over Da Vinci’s Laatste avondmaal. Na een uitstap naar het Franse impressionisme met Waanzin en betovering (2017) over de waterlelieschilderijen van Monet, keert hij met De boekhandelaar van Florence terug naar de Italiaanse renaissance.
Ross King vertelt daarin Over de renaissance, de boekdrukkunst en de veranderende kracht van ideeën, zoals de ondertitel luidt. Hij hangt zijn verhaal op aan het leven van Vespasiano da Bisticci (1421-1498). Die was van eerder bescheiden afkomst in die zin dat hij geen universitaire vorming genoot. Hij ging als tiener in dienst bij een boekhandelaar in Firenze in een tijd dat boeken nog met de hand gekopieerd werden. Hij nam de zaak van zijn patroon over en bouwde zich weldra een reputatie op als ‘boekmaker’. Boeken maken betekende oude handschriften laten opsporen, eventueel laten vergelijken, kopiisten en miniaturisten engageren en handgeschreven katernen laten inbinden, waarbij hij als eerste in een ingebonden handschrift een titelpagina toevoegde.
Vespasiano had de beste handschriftenjagers en miniaturisten in dienst en daardoor een enorm rijk cliënteel, waaronder de Medici’s en de pausen. Rijke klanten bestelden hele collecties handschriften bij hem. Zo leverde hij een substantiële bijdrage aan de bibliotheek van de Medici’s in Firenze en die van Federico da Montefeltro, de hertog van Urbino. Hij legde catalogi aan van deze en andere bibliotheken, zoals die van het Vaticaan. Rijk werd hij er niet van, maar hij en zijn netwerk speelden een enorme rol in het toegankelijk maken van handschriften, die sinds eeuwen in abdijbibliotheken stof lagen te vergaren.
Maar de innovatie van de boekdrukkunst bereikte in 1476 als een van de laatste culturele centra in Italië Firenze. Vespasiano verwierp ze en trok zich gedesillusioneerd uit zaken terug op een boerderij buiten Firenze. Als een cultuurpessimist leverde hij nog wel een honderdtal levensbeschrijvingen van vooraanstaande humanistische tijdgenoten, wat Burckhardt in de 19de eeuw inspireerde tot zijn Die Kultur der Renaissance in Italiën.
Het leven van Vespasiano, waar overigens verder niet zoveel over geweten is, grijpt Ross King aan om breed uit te weiden over het Italië van de 15de eeuw, de rivaliteit tussen de stadsstaten en daarbinnen tussen de families, de pausen en de Westerse kerkscheuring, de pest, de val van Constantinopel en de hernieuwde kennismaking met Plato in West-Europa. King gaat uitgebreid in op de manuscriptenjagers in abdijen benoorden de Alpen, op het verschil tussen papier en perkament, op lettertypes, zoals de Karolingische minuskel, en ten slotte op de concurrentie tussen handschriften en gedrukte boeken. De parallel met de actuele discussie tussen drukkunst en digitale media dringt zich op.
Ross King schrijft meeslepend, maar wel erg wijdlopig. Hij heeft de neiging zich te verliezen in zijsporen, zodat de lezer wel eens de focus verliest. Soms is de vertaling ongelukkig, zoals Venetiërs i.p.v. Venetianen. Dit neem niet weg dat King een fascinerend beeld ophangt van de Italiaanse renaissance en de rol van handschriften en boeken daarin.

[Walter Smits - 11/07/2021]