Breitner vs Israels. Vrienden en rivalen

Tot 10 mei 2020 loopt in het Kunstmuseum Den Haag de tentoonstelling Breitner vs Israels. Bij die tentoonstelling verscheen een lijvig boek, verlucht met zo’n tweehonderd illustraties. De samenstelling gebeurde door conservator Frouke van Dijke, die al meer tentoonstellingen heeft geleid. Tentoonstelling en boek zetten twee kunstschilders tegenover elkaar. Ze vertellen over hun vriendschap en hun rivaliteit.  Ze vertellen over hun tegenslagen, over hun kunst en plaatsen hun oeuvre in de ruimte context van de latere negentiende eeuw - begin twintigste eeuw. Ze zorgen ervoor dat we een ruimere kijk krijgen op hun oeuvre, dat gelijk loopt en toch tegenstellend is. George Hendrik Breitner (1857-1923) is de schilder van het Amsterdamse stadsleven. Isaac Israëls (1865-1934), de zoon van inderdaad Jozefs Israëls (1824-1911), behoort tot de Amsterdamse impressionisten. Hij studeerde vooral bij zijn vader en kreeg van hem ook grote invloed.  Beiden worden belangrijke meesters, hebben succes, maar leven onderling in een gespannen strijd. Blijkbaar hebben ze elkaars werk bewonderd, benijd en zochten het beste uit elkaars oeuvre. Misschien zorgde dit voor hun kwaliteit? Hun tekeningen en schilderijen spreken dit niet tegen. In die zin is het goed dat het boek zo rijkelijk is geïllustreerd, ook met foto’s die een sfeer van Den Haag en Amsterdam oproepen. Op die manier worden de diepgaande teksten afgewisseld met een uitgebreid gamma van illustraties. Na de grote lijnen van hun biografieën en een samenvattende vertaling in het Engels sluit het boek af met een uitgebreid notenapparaat. Het is goed dat er ook een personenindex is. En zoals we van WBOOKS gewoon zijn gaat het om een juist formaat, een perfecte druk en correcte illustraties. Het boek hoort zeker thuis in iedere bibliotheek over de negentiende-eeuwse kunst.