De letterkast. Een roman over het leven van Fré Cohen

Fré Cohen wordt in 1903 geboren in Amsterdam. Vader Louis is diamantbewerker. Ook moeder Esther werkte tot de geboorte van Fré in de diamantindustrie. Opdat Louis meer werk zou hebben verhuist het gezin tijdelijk naar Antwerpen, maar keert kort voor WOI terug naar Amsterdam. Fré krijgt er een zusje Fietje en een broertje Berrie bij. Al vlug toont Fré talent voor tekenen en wordt dit haar passie. Door haar talent en intelligentie kan Fré drie jaar mulo volgen en zo een job als kantoorbediende uitoefenen. Haar ouders zijn Joods, maar niet religieus en voeden de kinderen op in de ideologie van het socialisme. Fré sluit aan bij de  jongerenbeweging ACJ, waar zij zich engageert en haar tekentalent opgemerkt wordt door de grafische bijdragen die zij levert. Ook op haar werk kan zij haar tekentalent aanwenden. Zij sluit aan bij de Socialistische Kunst Kring en kan in 1929 als kunstenaar in dienst treden bij de  gemeente Amsterdam. Zo kan zij zich volledig aan het grafische werk kan wijden, i.h.b. lino- en houtsneden en typografie. Fré Cohen evolueerde van Jugendstil naar art Deco en Nieuwe Zakelijkheid (de Amsterdamse School) en krijgt ook internationale erkenning. Zo wordt zij in 1934 door het Midland Master Printers’ Alliance gevraagd om zeven lezingen te houden in Engeland. Ondertussen raakt het antisemitisch gedachtengoed ruimer verspreid, neemt Hitler in Duitsland de macht over en dreigt er oorlog. Wanneer deze uiteindelijk uitbreekt en de Duitse bezetting in Nederland tot arrestaties en deportaties leidt, duikt Fré onder. Wanneer zij op woensdag 9 juni 1943 ontdekt wordt, neemt zij gifpillen in. Enkele dagen later overlijdt zij. Edith Brouwer (1968) studeerde Culturele Studies aan de Universiteit van Amsterdam. Ze is zelf lino-kunstenaar. In haar debuutroman “De letterkast” schetst zij een beeld van de evolutie die Fré Cohen als kunstenaar door maakt. In korte hoofdstukken, die telkens een fase in het leven van Fré Cohen omvatten en een heldere stijl, met oog voor treffende details brengt Edith Brouwer zowel de persoonlijke ontwikkeling, de maatschappelijke context, als de tijdsgeest, waarin Fré Cohen zich als vrouwelijk grafisch kunstenaar ontwikkelde, levendig in beeld. De auteur is er in geslaagd tegemoet te komen aan het adagium, welke zij opneemt bij haar Epiloog:  “Fictie onthult waarheden die de werkelijkheid verbergt.” - Jessamyn West. Voor het schrijven van “De letterkast” is zij uit gegaan van gekende biografische feiten en heeft deze aangevuld met haar verbeelding. De meeste personages zijn historische figuren. De Epiloog vertelt kort hoe het de belangrijkste overige personages is vergaan na 9 juni 1943.  “De letterkast”  is een doorleefde hommage aan de gedreven, productieve en vernieuwende, te jong gestorven kunstenares Fré Cohen.