Sloop

Alice kijkt “als versteend” naar een filmpje waarin een muur met een sloopkogel wordt neergehaald. Op de muur stond een touwspringend meisje afgebeeld. Het tafereel maakt verdrietig en roept bij haar een melodie op. Alice Augustus is een jonge componiste met muzikale ambitie en met een niet echt uitgeklaarde kinderwens. Haar weg naar de muziek begon bij de keuze voor het slagwerk dat net als haar voorkeur voor koperblazers aansluit bij een diep geworteld gevoel van woede, maar ook bij het besef dat ritme nog voor melodie en harmonie aan de basis ligt van het componeerproces. Een onverschillige vader en afkeurende moeder hebben haar met hardnekkige schuldgevoelens bezwaard en haar artistieke ontplooiing pogen af te remmen. Een minnaar - een jonge trompettist – verdwijnt uit haar leven, waarna  de relatie met een veel oudere docent eindigt met een miskraam. Daardoor blijft een drastischer afloop door abortus haar bespaard. Dit is grosso modo de verhaallijn uit het recente verleden. Inmiddels staat Alice Augustus voor haar doorbraak als zeldzame vrouwelijke componist en is ze uiteindelijk toch zwanger geraakt, niet van haar attente man - een zakenman zonder artistieke affiniteit - maar na een onenightstand met de trompettist en ex-minnaar. Alice lijdt onder “het onvermogen om zich ergens thuis te voelen”, worstelt met “de giftige modderpoel in mij” en wil “opnieuw geboren worden in een kind”. Haar grote voorbeeld is de bewonderde 18de-eeuwse componist Joseph Haydn, de “menselijke” tijdgenoot en vriend van de “lieflijke” Mozart en voorloper van de “boze” Beethoven. Ook Haydn botste op de onwil van zijn ouders en bezat een niet-ingeloste kinderwens maar hij bleef tot op hoge leeftijd tegenslagen en gefrustreerde liefdes omzetten in zeer geslaagde composities. (“Haydn deed het ook zelf, doorleven, componeren, winst en verlies nemen.”) Haydn was een man. Bij Alice vechten kinderwens  en scheppend kunstenaarschap een onbeslist gevecht uit in hetzelfde lichaam. “Je was meerdere mensen tegelijk”, bedenkt Alice Augustus, en ook: “Ik kan helemaal niet denken, alles loopt door elkaar, ik krijg er geen lijn in.” Behalve over leven en werk van Joseph Haydn, schrijft Anna Enquist met bewonderenswaardige precisie over het componeren, over de relatie tussen muziek en tekst, en over de eenzaamheid en de commerciële verleidingen van menig zelden uitgevoerde hedendaagse componist. Dichter en romanschrijver Anna Enquist was actief als psychoanalist en pianist, en haar grote kennis en ervaring op deze terreinen schragen dit verhaal over een moeilijk en getroebleerd leven. De onrust van het personage krijgt vorm in het soms bijna hijgende, meestal intens zelfbevragende, bijna zelfkwellende proza van deze roman.