Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Na het Achterhuis. Anne Frank en de andere onderduikers in de kampen Bas von Benda-Beckmann 04/02/2023
Het kwartet. Hoe vier vrouwen de filosofie opnieuw tot leven wekten Clare Mac Cumhaill en Rachael Wiseman 04/02/2023
Voorbij het zwart (vert. Harm Damsma en Niek Miedema) Hilary Mantel 04/02/2023
De vierde eeuw of hoe het christendom staatsgodsdienst werd Wim Jurg 04/02/2023
Bernhards oorlog. Het leven van een prins in ballingschap Dik van der Meulen 04/02/2023
Over de ziel en de verrijzenis (vert. Piet Hein Hupsch) Gregorius van Nyssa 31/01/2023
In dialoog met de natuur. Vroegchristelijke denkers over het scheppingsverhaal F. Ledegang 31/01/2023
Heersende verwachtingen. Romeins keizerschap in een veranderende samenleving (50 v.Chr. – 565 n.Chr.) Olivier Hekster 29/01/2023
Etty Hillesum. Het verhaal van haar leven Judith Koelemeijer 29/01/2023
Jan Hammenecker. Een biografie Frans Holemans en Paul Servaes 29/01/2023
Marx, Wagner, Nietzsche. Het tijdperk van de revoluties Herfried Münkler 29/01/2023
Klassieke Meesters Yves Knockaert 29/01/2023
Hitlers winter. Het Ardennenoffensief door Duitse ogen Anthony Tucker-Jones 29/01/2023
Puntgaaf Kees Stip 29/01/2023
Het Dassenpad Jacques Vriens 29/01/2023
Dubbelportret Agneta Pleijel 29/01/2023
Troostgeluk Katelijne Van der Hallen 29/01/2023
De Vrede van Münster. Het einde van de Tachtigjarige Oorlog, 1648 Arnout van Cruyningen 20/01/2023
De stad, de dood en de dichters. Hoe in Leiden rond 1600 alles bij elkaar kwam wat de wereld wist Willem Otterspeer 20/01/2023
De wereld. Een familiegeschiedenis Simon Sebag Montefiore 20/01/2023
12345678910...Laatste

Rebelse genieën. De eerste romantici en de uitvinding van het ik

Andrea Wulf
Rebelse genieën. De eerste romantici en de uitvinding van het ik
Atlas Contact, 2022, 586 blz., EUR 39,99
ISBN: 9789045039367

De Duits-Engelse auteur Andrea Wulf schreef eerder het goed onthaalde De uitvinder van de natuur. Het avontuurlijke leven van Alexander von Humboldt. Tijdens haar onderzoek voor dat boek werd haar aandacht getrokken op de Jena-kring, wat resulteerde in haar nieuwe werk Rebelse genieën. De eerste romantici en de uitvinding van het ik.
Wulf beschrijft daarin een cruciaal decennium in de westerse cultuur, dat zich afspeelde in Jena tussen de zomer van 1794 en oktober 1806. In het universiteitsstadje aan de Saale in Saksen-Weimar ontstond een informeel genootschap van nagenoeg alle grote geesten van de Duitse cultuur op dat moment, enigszins vergelijkbaar met de Bloomsburygroep in Londen aan het begin van de 20ste eeuw.
Wulf structureert haar boek chronologisch. Dramatis Personae en kaarten gaan aan de proloog vooraf. Ze vangt aan met een persoonlijke reflectie over het zelfbeschikkingsrecht van het vrije individu, vervolgens introduceert ze de muze van de Jena-kring, Caroline Böhmer-Schlegel-Schelling, die de spil vormt van haar relaas, en ten slotte schetst ze beknopt de ruimere historische context van Jena in Saksen-Weimar.
De Duitse verlichting bereikte circa 1790 haar summum met Kant. Tezelfdertijd oogstte de Franse Revolutie sympathie het Duitse rijk en werd ze druk becommentarieerd in Jena. Daar heerste een uitzonderlijk liberaal denkklimaat en was er amper censuur van de hertog van Saksen-Weimar. Duitslands meest gevierde dichter Goethe geraakte er innig bevriend met de vrijheidsgezinde toneelschrijver Schiller, Fichte ontwikkelde er zijn filosofie van het ik, de gebroeders August en Friedrich Schlegel ontpopten er zich als schrijvers en geduchte literaire critici, Friedrich Schelling onderzocht er de relatie tussen het individu en de natuur. De jong gestorven dichter Novalis oogstte er bewondering met zijn Europa en Hymnen aan de nacht. In de periferie van de Jena-kring circuleerden de gebroeders von Humboldt, de linguïst Wilhelm en de ontdekkingsreiziger Alexander, en de filosoof Hegel.
De leden van dat informele bonte genootschap begonnen op een radicaal nieuwe wijze na te denken over het ik. Ze huldigden de vrijheid van het individu, wat ze doorvoerden tot in hun persoonlijke relaties, met alle schandalen van dien. Maar ze zagen ook als eersten de beperkingen van de rationaliteit van de verlichting. Verbeelding moest zijn eigen plaats krijgen naast het verstand. Ze filosofeerden over de eenheid van de mens en de natuur, die ze zagen als een levend organisme, en over de ware aard van de vrijheid, die ook morele verplichtingen met zich meebracht. Daarmee ontketenden ze iets wat tot op de dag van vandaag doorwerkt. Sindsdien zijn wij kinderen van zowel de verlichting als de romantiek.
In de epiloog geeft Wulf hoe het de protagonisten verder verging en gaat ze in op de invloed van de Jena-kring via Madame de Staëls Over Duitsland. Door dat boek vonden de ideeën van de Jena-kring verspreiding in heel Europa en vond het door de Jena-kring als eerste gebezigde begrip romantiek ingang. Andrea Wulf schrijft onderhoudend. Het boek bevat twee kleurenkaternen. Meer dan honderd bladzijden bibliografie en noten en een register vervolledigen dit fascinerend relaas over het ontstaan van de romantiek.

[Walter Smits - 15/11/2022]