Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Een verwittigd man is niets waard Dimitri Verhulst 04/08/2026
Het raadsel van de anderen Benno Barnard 04/08/2026
Fake Profiel Luc de Keersmaecker 04/08/2026
Spiegel van de ziel Antoon van den Braembussche 04/08/2026
Des te beter (vert. Marijke Arijs) Amélie Nothomb 04/08/2026
Uw vlees & bloed Jeroen Olyslaegers 04/08/2026
De avonturen van Tom Sawyer (vert. Peter Bergsma) Mark Twain 04/08/2026
Kerewin (vert. Anneke Bok) Keri Hulme 04/08/2026
Queer geschiedenis van Nederland. De strijd om een eigen verleden Marijke Huisman 04/08/2026
Atlas van de middeleeuwse stad. Markten en havens in de Lage Landen Marcel IJsselstijn 04/08/2026
De reiziger. Het uitzonderlijke leven van George Forster en zijn zoektocht naar de mens (vert. Nannie de Nijs Bik-Plasman en Arjanne van Luipen) Andrea Wulf 04/08/2026
Geschiedenis van Spanje. Tussen waanzin en wijsheid, 3000 jaar machthebbers in Spanje (vert. Ido Croese) Juan Eslava Galán 04/08/2026
Het verhaal van Brabant. Feiten, fabels en fantasieën uit een vergeten hertogdom Luc Pauwels 04/08/2026
Jacob Hogers (1614 - ca. 1656) Robert Schillemans 04/08/2026
Delacroix en Chopin. Wat echte vriendschap vertellen kan Bart Stouten 04/08/2026
Rein Dool. Zonder titel: tekeningen 2024-2025 Jantijn van den Heuvel (red.) 04/08/2026
In Spaanse loopgraven. België en de Spaanse burgeroorlog (1936-1939) Vincent Scheltiens en Sven Tuytens 27/06/2026
Randschade Johan Clarysse 27/06/2026
Luc Peire. Abstractie in overvloed David Vermeiren, Fredie Floré, Domitille d’Orgeval, Bruno Verbergt 27/06/2026
Als de zon ondergaat. De familie Mann in Sanary Florian Illies 27/06/2026
12345678910...Laatste

Een wereld vol almanakken. 100 bijzondere exemplaren

Frederik Schreuder
Een wereld vol almanakken. 100 bijzondere exemplaren
Walburg Pers, 2023, 221 blz., EUR 34,99
ISBN: 9789462499188

Almanakken werden eeuwenlang dagelijks gebruikt door mensen uit alle lagen van de bevolking. Ze boden praktische informatie, zoals een kalender met de godsdienstige feestdagen, gegevens over de opkomst en ondergang van de zon, de schijngestalten van de maan, zons- en maanverduisteringen, weersvoorspellingen, aankondigingen van markten en kermissen, vertrektijden van trekschuiten en postkoetsen, medische adviezen en nog veel meer praktische wetenswaardigheden. Bovendien bevatten ze vaak amusement in de vorm van verhalen, rijmpjes, grappige anekdotes en raadsels, vaak vergezeld van humoristische illustraties. Een huis zonder almanak werd beschouwd als een schip zonder kompas.
Er werden miljoenen almanakken in verschillende vormen en materialen gemaakt, maar ze bleven amper bewaard, omdat ze na het verstrijken van het jaar, dus na bewezen dienst, vaak afgedankt en weggegooid werden, of, zoals in China, ritueel verbrand.
De Nederlandse huisarts Frederik Schreuder verzamelde gedurende veertig jaar almanakken, niet alleen uit Nederland, maar uit de hele wereld. In Een wereld vol almanakken toont hij 100 bijzondere exemplaren uit zijn collectie, die een zevenvoud daarvan bedraagt. Hij wil de schoonheid en de diversiteit van almanakken wereldwijd laten zien, maar ook de gebruikssporen, zoals moddervegen in een boerenalmanak, dagboekaantekeningen van kooplieden in hun comptoiralmanakken of de notities van scheepskapiteins in hun nautische almanakken.
In een beknopte inleiding behandelt Schreuder achtereenvolgens de Grieks-Egyptische herkomst van het woord almanak, via de Arabieren geïntroduceerd in Europa, de Arabische almanakken, het verschil tussen de jaarlijks terugkerende almanakken en de jaren overstijgende kalender, lange tijd als synoniemen door elkaar gebruikt, en ten slotte de vorm en de ontwikkeling van de almanakken, gekenmerkt door een enorme verscheidenheid.
In het corpus presenteert Schreuder dan de honderd geselecteerde almanakken in chronologische volgorde. Hij begint met een Frans calendarium uit de 15de eeuw. Uit de 16de eeuw en 17de eeuw weerhoudt hij telkens vier almanakken. Uit de 18de eeuw toont hij vijfendertig exemplaren en uit de 19de eeuw niet minder dan eenenveertig. De 20ste eeuw moet het stellen met vijftien items. Van elke almanak staan één of enkele bladzijden prachtig afgebeeld op de linkerpagina, terwijl hij op de rechterpagina elke afgebeelde almanak historisch duidt door een beschrijving van de herkomst en de inhoud met daarbij aandacht voor de tijdrekenkundige aspecten.
Onomstotelijk blijkt dat de inhoud en de vorm nogal kon variëren en evolueren. Er waren almanakken in velerlei soorten en maten, soms als eenbladskalender aan de muur, maar meestal in een handzaam formaat in boekvorm. Almanakken blijken ingezet te worden voor verschillende ideologische doeleinden, bijvoorbeeld als een middel om zich te verzetten tegen de slavernij (nr. 58) of als een instrument voor pure indoctrinatie (nr. 94). De voor de westerling meest exotische exemplaren zijn afkomstig uit de wereld buiten Europa.
Een samenvatting in het Nederlands en het Engels en een literatuurlijst vervolledigen dit zoals steeds door Uitgeverij Walburg Pers fraai uitgegeven boek van Frederik Schreuder.

[Walter Smits - 15/05/2023]