Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Bono 65: Zanger, activist, vader, icoon Bart Steenhaut 26/11/2025
Een moderne geschiedenis van de Arabische wereld Roel Meijer 26/11/2025
Houris (vert. Reintje Ghoos en Jan Pieter van der Sterre) Kamel Daoud 26/11/2025
Vooruit kameraden! De rode winkel van de Belle Epoque Peter Scholliers 26/11/2025
Pompejus Occo en het zieke Amsterdam. Over de dreigende ondergang van een zestiende-eeuwse stad Herman Pleij 26/11/2025
Uitdrijven. Een beknopte geschiedenis van het exorcisme Kristof Smeyers 26/11/2025
Dromers. Een koloniaal en een stamhoofd in Belgisch-Kongo Paul van Damme 26/11/2025
Dit is Edith van Leckwijck Karlijn de Jong 26/11/2025
Joris van Severen. Van katholiek naar fascist Christian de Borchgrave 26/11/2025
Angstaanjagend normaal. Over oorlogsmisdadigers, genocideplegers en terroristen Alette Smeulers 26/11/2025
Anton Verhey en de herontdekking van Herman de Ruyter. Studie naar het drieluik rond Slot Loevestein Perry Pierik (red.) 17/11/2025
Wat ik nog kwijt wil. Een ultiem gesprek Willy Claes en Rik van Cauwelaert 17/11/2025
In de geest van de nazi’s. Twaalf waarschuwingen uit de geschiedenis Laurence Rees 17/11/2025
Katholiek. Het katholieke geloof in de Lage Landen. Een rondleiding Jan-Jaap van Peperstraten 17/11/2025
De gereedschapskist van de Bijbelschrijvers. Hoe verhalen in de Bijbel worden verteld Klaas A.D. Smelik 17/11/2025
Karim Van Overmeire Vervloekt land. In de voetsporen van Vlaamse en Hollandse soldaten van Napoleon in Spanje en Portugal. Uitgeverij Ertsberg, S.l., Karim Van Overmeire 17/11/2025
De Ethiopiërs. Geschiedenis van een eeuwenoude beschaving (vert. Ruud van de Plassche) Steven Kaplan 17/11/2025
Infiltranten. Een eeuw Russische spionage in het Westen Shaun Walker 17/11/2025
Het gezicht van de oorlog, 1937-1946 Martha Gellhorn 17/11/2025
Door de sneeuw. Roman (vert. Ralph Aarnout) Tommie Goerz 17/11/2025
12345678910...Laatste

Een wereld vol almanakken. 100 bijzondere exemplaren

Frederik Schreuder
Een wereld vol almanakken. 100 bijzondere exemplaren
Walburg Pers, 2023, 221 blz., EUR 34,99
ISBN: 9789462499188

Almanakken werden eeuwenlang dagelijks gebruikt door mensen uit alle lagen van de bevolking. Ze boden praktische informatie, zoals een kalender met de godsdienstige feestdagen, gegevens over de opkomst en ondergang van de zon, de schijngestalten van de maan, zons- en maanverduisteringen, weersvoorspellingen, aankondigingen van markten en kermissen, vertrektijden van trekschuiten en postkoetsen, medische adviezen en nog veel meer praktische wetenswaardigheden. Bovendien bevatten ze vaak amusement in de vorm van verhalen, rijmpjes, grappige anekdotes en raadsels, vaak vergezeld van humoristische illustraties. Een huis zonder almanak werd beschouwd als een schip zonder kompas.
Er werden miljoenen almanakken in verschillende vormen en materialen gemaakt, maar ze bleven amper bewaard, omdat ze na het verstrijken van het jaar, dus na bewezen dienst, vaak afgedankt en weggegooid werden, of, zoals in China, ritueel verbrand.
De Nederlandse huisarts Frederik Schreuder verzamelde gedurende veertig jaar almanakken, niet alleen uit Nederland, maar uit de hele wereld. In Een wereld vol almanakken toont hij 100 bijzondere exemplaren uit zijn collectie, die een zevenvoud daarvan bedraagt. Hij wil de schoonheid en de diversiteit van almanakken wereldwijd laten zien, maar ook de gebruikssporen, zoals moddervegen in een boerenalmanak, dagboekaantekeningen van kooplieden in hun comptoiralmanakken of de notities van scheepskapiteins in hun nautische almanakken.
In een beknopte inleiding behandelt Schreuder achtereenvolgens de Grieks-Egyptische herkomst van het woord almanak, via de Arabieren geïntroduceerd in Europa, de Arabische almanakken, het verschil tussen de jaarlijks terugkerende almanakken en de jaren overstijgende kalender, lange tijd als synoniemen door elkaar gebruikt, en ten slotte de vorm en de ontwikkeling van de almanakken, gekenmerkt door een enorme verscheidenheid.
In het corpus presenteert Schreuder dan de honderd geselecteerde almanakken in chronologische volgorde. Hij begint met een Frans calendarium uit de 15de eeuw. Uit de 16de eeuw en 17de eeuw weerhoudt hij telkens vier almanakken. Uit de 18de eeuw toont hij vijfendertig exemplaren en uit de 19de eeuw niet minder dan eenenveertig. De 20ste eeuw moet het stellen met vijftien items. Van elke almanak staan één of enkele bladzijden prachtig afgebeeld op de linkerpagina, terwijl hij op de rechterpagina elke afgebeelde almanak historisch duidt door een beschrijving van de herkomst en de inhoud met daarbij aandacht voor de tijdrekenkundige aspecten.
Onomstotelijk blijkt dat de inhoud en de vorm nogal kon variëren en evolueren. Er waren almanakken in velerlei soorten en maten, soms als eenbladskalender aan de muur, maar meestal in een handzaam formaat in boekvorm. Almanakken blijken ingezet te worden voor verschillende ideologische doeleinden, bijvoorbeeld als een middel om zich te verzetten tegen de slavernij (nr. 58) of als een instrument voor pure indoctrinatie (nr. 94). De voor de westerling meest exotische exemplaren zijn afkomstig uit de wereld buiten Europa.
Een samenvatting in het Nederlands en het Engels en een literatuurlijst vervolledigen dit zoals steeds door Uitgeverij Walburg Pers fraai uitgegeven boek van Frederik Schreuder.

[Walter Smits - 15/05/2023]