Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Morren tegen de sterren Luuk Gruwez 11/06/2026
Twee mensen worden Lies Gallez 08/06/2026
Achttien Maarten Inghels 08/06/2026
De dood en de tuinman (vert. Hellen Kooijman) Georgi Gospodinov 08/06/2026
Van hier de laatste groeten. Briefkaarten uit de trein, 1940-1945 Lucas Ligtenberg 08/06/2026
Zeven Habsburgse zussen. Een roemrucht vorstenhuis in revolutionair Europa (vert. Fennie Steenhuis en Jetty Huisman) Veronica Buckley 08/06/2026
De koning van Brugge en Breda. Ballingschap van de Britse koning Charles II Arnout van Cruyningen 08/06/2026
Apologie (vert. en inl. René van Stipriaan) Willem van Oranje 08/06/2026
De Minoërs. Een korte geschiedenis van Kreta in de bronstijd (vert. Roelof Posthuma) Ellen Adams 08/06/2026
Mussert. Reis naar het kwaad Auke Kok 08/06/2026
Het Europa van Isaac Israels Renske Cohen Tervaert, Julie van Loon, Frouke van Dijke, Michael Wintle 31/05/2026
Verweven werelden van Brugge Peter Frankopan & Jan Dumolyn (red.) 31/05/2026
De Wereld van Gerard van Honthorst Liesbeth M. Helmus 31/05/2026
Nederlandse nationaalsocialistische literatuur. Repertoirevorming en canonisering van de volkse letterkunde, 1932-1945 Willem Huberts en Jan Jaap Kelder 31/05/2026
Poetins tsaristische droom. Geschiedenis als wapen in de Russische politiek Beatrice de Graaf en Niels Drost 31/05/2026
De god van Nederland. Leven en werk van Pyke Koch Susana Puente 31/05/2026
Venetië. De klank van de stad. Een cultuurgeschiedenis Eric Min en Gerrit Valckenaers 18/05/2026
Haruki Murakami Jazzportretten (vert. Luk Van Haute) 13/05/2026
Van Dyck. The European. His Journey from Antwerp to Genoa and London Anna Orlando en Katlijne Van der Stighelen (red.) 13/05/2026
Filip de Pillecyn. Een biografie Chris Ceustermans 13/05/2026
12345678910...Laatste

Een wereld vol almanakken. 100 bijzondere exemplaren

Frederik Schreuder
Een wereld vol almanakken. 100 bijzondere exemplaren
Walburg Pers, 2023, 221 blz., EUR 34,99
ISBN: 9789462499188

Almanakken werden eeuwenlang dagelijks gebruikt door mensen uit alle lagen van de bevolking. Ze boden praktische informatie, zoals een kalender met de godsdienstige feestdagen, gegevens over de opkomst en ondergang van de zon, de schijngestalten van de maan, zons- en maanverduisteringen, weersvoorspellingen, aankondigingen van markten en kermissen, vertrektijden van trekschuiten en postkoetsen, medische adviezen en nog veel meer praktische wetenswaardigheden. Bovendien bevatten ze vaak amusement in de vorm van verhalen, rijmpjes, grappige anekdotes en raadsels, vaak vergezeld van humoristische illustraties. Een huis zonder almanak werd beschouwd als een schip zonder kompas.
Er werden miljoenen almanakken in verschillende vormen en materialen gemaakt, maar ze bleven amper bewaard, omdat ze na het verstrijken van het jaar, dus na bewezen dienst, vaak afgedankt en weggegooid werden, of, zoals in China, ritueel verbrand.
De Nederlandse huisarts Frederik Schreuder verzamelde gedurende veertig jaar almanakken, niet alleen uit Nederland, maar uit de hele wereld. In Een wereld vol almanakken toont hij 100 bijzondere exemplaren uit zijn collectie, die een zevenvoud daarvan bedraagt. Hij wil de schoonheid en de diversiteit van almanakken wereldwijd laten zien, maar ook de gebruikssporen, zoals moddervegen in een boerenalmanak, dagboekaantekeningen van kooplieden in hun comptoiralmanakken of de notities van scheepskapiteins in hun nautische almanakken.
In een beknopte inleiding behandelt Schreuder achtereenvolgens de Grieks-Egyptische herkomst van het woord almanak, via de Arabieren geïntroduceerd in Europa, de Arabische almanakken, het verschil tussen de jaarlijks terugkerende almanakken en de jaren overstijgende kalender, lange tijd als synoniemen door elkaar gebruikt, en ten slotte de vorm en de ontwikkeling van de almanakken, gekenmerkt door een enorme verscheidenheid.
In het corpus presenteert Schreuder dan de honderd geselecteerde almanakken in chronologische volgorde. Hij begint met een Frans calendarium uit de 15de eeuw. Uit de 16de eeuw en 17de eeuw weerhoudt hij telkens vier almanakken. Uit de 18de eeuw toont hij vijfendertig exemplaren en uit de 19de eeuw niet minder dan eenenveertig. De 20ste eeuw moet het stellen met vijftien items. Van elke almanak staan één of enkele bladzijden prachtig afgebeeld op de linkerpagina, terwijl hij op de rechterpagina elke afgebeelde almanak historisch duidt door een beschrijving van de herkomst en de inhoud met daarbij aandacht voor de tijdrekenkundige aspecten.
Onomstotelijk blijkt dat de inhoud en de vorm nogal kon variëren en evolueren. Er waren almanakken in velerlei soorten en maten, soms als eenbladskalender aan de muur, maar meestal in een handzaam formaat in boekvorm. Almanakken blijken ingezet te worden voor verschillende ideologische doeleinden, bijvoorbeeld als een middel om zich te verzetten tegen de slavernij (nr. 58) of als een instrument voor pure indoctrinatie (nr. 94). De voor de westerling meest exotische exemplaren zijn afkomstig uit de wereld buiten Europa.
Een samenvatting in het Nederlands en het Engels en een literatuurlijst vervolledigen dit zoals steeds door Uitgeverij Walburg Pers fraai uitgegeven boek van Frederik Schreuder.

[Walter Smits - 15/05/2023]