De waarheid over het liegen. Verhalen (vert. Gerda Baardman)

De Duits-Zwitserse schrijver Benedict Wells (°1984) is de auteur van de internationale bestsellers ‘Op het geniale af’ en ‘Het einde van de eenzaamheid’.  Benedict Wells stamt uit een adellijke familie en koos al vroeg een pseudoniem om zich te distantiëren van zijn grootvader, het nazi-kopstuk Baldur von Schirach. Zijn zus Ariadne is een gereputeerde filosofe en zijn neef is de bekende auteur Ferdinand von Schirach. Na de succesrijke romans was het tijd voor een verzameling verhalen, geschreven tussen 2008 en 2018. Wells koos een citaat van filmregisseur Kurosawa als motto voor het geheel: “De mens is een genie als hij droomt”. Al is deze bundel een staalkaart van zijn vertelkunst op de korte baan, en kon hij er een verwijderd romanfragment en een autobiografische herinnering in kwijt, twee merkwaardige verhalen hebben de artistieke creativiteit tot grondthema. In ‘De Muze’ krijgt een jonge vrouw met writer’s block het nachtelijke bezoek van een man die haar muze blijkt te zijn. Zij doet wat weinig schrijvers zouden doen: het schrijven laten en een relatie aangaan met haar muze, die dreigt met elke zin die zij toch zou schrijven doorzichtiger te worden en uiteindelijk te verdwijnen. Kiezen voor de liefde of de kunst? “Had niet elke kunstenaarsziel iets onverbiddelijks, iets ijskouds, hoe fijngevoelig de persoon ook leek?” Natuurlijk blijkt de kunst onweerstaanbaar, maar er is bitterheid mee gemoeid. Het met voorsprong langste verhaal uit de bundel heet “De waarheid over het liegen”. Het gaat over een filmfan die toevallig terug in de tijd wordt geslingerd en met veel list en berekening, en omdat hij van zovele films de inhoud, de ontstaansgeschiedenis en het succespotentieel kent, rijk wordt met participaties in projecten en zowaar George Lucas met voorkennis berooft van zijn Star Wars scenario. Toch voelt deze man zich een bedrieger. Al was Star Wars het werk van een elders plunderende “ekster”, de creativiteit van Lucas was het gevolg van “het intuïtieve proberen en afschieten van ideeën en scènes, de onnavolgbare sprongen van de geniale fantasie.” De bundel bevat ook een grappig kerstverhaal gesitueerd in een bibliotheek, met ruziënde boeken en hun schrijvers als na-ijverige goden op de Olympos. In ‘De wandeltocht’ maakt een succesrijk zakenman, echtgenoot en vader een bergwandeling. Hij verdwaalt en bij terugkomst beseft hij dat hij oud is en dat hij dit alles heeft gedroomd. Voor hij op stap ging – zo staat in een verdwaald zinnetje – las hij een verhaal van John Cheever. Cheever was een meester van het kortverhaal. Zijn bekendste is het klassiek geworden ‘De Zwemmer’, een verhaal over zelfbegoocheling en ontluistering van burgerlijke illusies, waarop  Wells’ wandeltocht een met bewondering gecomponeerde variatie lijkt te zijn.