Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Henny Vrienten Leo Oldenburger 06/06/2024
Uitgewist. Roman (vert. Arie van der Ent) Sasja Filipenko 06/06/2024
Wantij Jaap Robben 06/06/2024
De voordelen van Sint Barbara Erik Nieuwenhuis 06/06/2024
Schrijversmythen Sander Bax 06/06/2024
Reflecties. Blikken op de Collectie Vlaamse Gemeenschap Koenraad Jonckheere & Lien Vandenberghe 06/06/2024
Terug van het Oostfront. Gevangen, gevlucht, gesneuveld Rudi Massart en Jonathan Trigg 06/06/2024
Kunstbunkers en cultuurkaravanen. De bescherming van cultureel erfgoed in de Tweede Wereldoorlog Andrea Kieskamp 06/06/2024
Mala Zimetbaum. Heldin van Auschwitz. Leven en verzet Barbara Beuys 06/06/2024
Jan Davidsz. de Heem. 1606-1684 Fred G. Meijer 06/06/2024
Spiegels van Rome. Gids in zeven eeuwig actuele thema’s Sandrina Bokhorst 06/06/2024
Het verraad. De zaak van de Joodse hoedenmaakster Ans van Dijk uit Amsterdam. JustPublishers, Voorthuizen, 2024, 352 blz., 24.99 €, ISBN 97 Koos Groen 06/06/2024
Zwerfpost (tussen Oost en West). Ingeleid door Gustaaf Peek Alfred Birney 06/06/2024
In het oog Marijke Schermer 06/06/2024
Iemand moest het doen Sanne Huysmans 06/06/2024
De saboteurs. Hoe de partij van Lincoln afgleed tot die van Trump Steven de Foer 06/06/2024
Door de bijbel gebillijkt grensoverschrijdend gedrag. Uit de kunst geknipte analoge collages van Pompeï tot nu Jos Deenen 06/06/2024
Het geheime netwerk dat Josef Mengele liet verdwijnen Betina Anton 27/05/2024
Masters of pop: 10 iconische muziekalbums die de wereld veranderden Jeroen D’hoe 27/05/2024
Vienna. Roman (vert. Annemarie Vlaming) Eva Menasse 27/05/2024
12345678910...Laatste

Caligula. Een biografie

Aloys Winterling
Caligula. Een biografie
Noordboek, 2024, 237 blz., EUR 22,90
ISBN: 9789464711066

Caligula zal altijd bekend blijven staan als de waanzinnige Romeinse keizer die zijn paard Incitatus tot senator wilde aanstellen. Volgens de biografen uit de oudheid, met Suetonius als belangrijkste bron, was hij wreed, decadent en psychisch gestoord. Aloys Winterling, een Duitse hoogleraar in Oude Geschiedenis, schreef in 2003 een biografie over de keizer, waarin hij dat beeld nuanceert. Het boek kreeg positieve recensies en in 2019 volgde een heruitgave in Duitsland, die ook naar het Nederlands werd vertaald. 
Winterling start met een kort hoofdstuk over de kinderjaren van Caligula en behandelt daarna de vier regeringsjaren van Caligula chronologisch. Hoewel het beschikbare bronnenmateriaal hem vaak niet toelaat om te achterhalen wat werkelijk is gebeurd, geeft hij mooi weer hoe Caligula zijn rol als keizer gaandeweg tirannieker invult.
In zijn eerste twee jaren neemt Caligula een zeer goede start als keizer: hij blijkt communicatief sterk en is geliefd door het volk. Maar met zijn jeugdig enthousiasme voor circus en theater, en zijn voorkeur voor luxe en verkwisting, gedraagt hij zich onconventioneel naar aristocratische normen. Ondanks de zinvolle maatregelen die de keizer doorvoert, voelen de oud-consuls zich niet op hun gemak. Na een ernstige ziekte zien zij bij Caligula de eerste tekenen van cynisme en immorele daden. Een samenzwering tegen de keizer zorgt voor een keerpunt in zijn heerschappij. Caligula laat als reactie geen koppen rollen, maar dwingt de senatoren om zichzelf te vernederen en maakt hen machteloos. Dat betekent het einde van de augusteïsche principes: Augustus probeerde de aristocratie voor zich te winnen door te doen alsof hij geen alleenheerser was, maar Caligula laat dat masker vallen. Hij heeft geen aristocratische erkenning nodig en durft dat openlijk te benoemen. Dat verklaart voor Winterling het negatieve en waanzinnige beeld dat de klassieke historici van Caligula scheppen. Ze willen hem niet herinneren als de keizer die de aristocratie vernederde en liet zien wat de keizerlijke macht allemaal vermocht. Makkelijker is de verklaring dat een keizer die een monarchie nastreeft, een geesteszieke tiran is, die terecht een wreed einde vindt. 
Het is verrassend dat een historisch onderzoek na twintig jaar opnieuw wordt uitgegeven, met slechts enkele taalkundige correcties en een beperkt uitgebreide bibliografie. Het onderzoek van literaire en archeologische bronnen staat immers niet stil. Maar de insteek van Winterling was vernieuwend en blijft relevant, omdat de valse informatie over Caligula, die Winterling weerlegt, nog steeds graag herhaald wordt. 
In zijn nawoord geeft Winterling aan dat hij zich, naast zijn nieuwe interpretatie van de keizer, ook als doel stelde om het levensverhaal van Caligula spannend te vertellen voor een lezer zonder vakkennis. Nochtans is zijn schrijfstijl vrij zakelijk. Er zijn de laatste jaren veel boeken over de Romeinse keizertijd verschenen, die inhoudelijk even sterk zijn, maar met meer passie geschreven zijn, zoals het recente ‘Keizer van Rome’ door Mary Beard. Naarmate het boek vordert, lijkt Winterling op dreef te komen en krijgt zijn verhaal meer diepgang. Het boek heeft zijn heruitgave dus zeker verdiend. 

[Katrien Vanacker - 09/02/2024]