Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Het geheime netwerk dat Josef Mengele liet verdwijnen Betina Anton 27/05/2024
Masters of pop: 10 iconische muziekalbums die de wereld veranderden Jeroen D’hoe 27/05/2024
Vienna. Roman (vert. Annemarie Vlaming) Eva Menasse 27/05/2024
Theo Thijssen (1879-1943). Schrijver, schoolmeester, socialist Peter-Paul de Baar 27/05/2024
Literair vermaak in de zeventiende eeuw Jeroen Jansen 27/05/2024
Een ander leven Bart Moeyaert 21/05/2024
Zwijgende vaders. Het onbekende verhaal van de dwangarbeid Tim Overdiek 21/05/2024
De levens van Claus Mark Schaevers 21/05/2024
Het land achter de zee. Migranten na de Holocaust in detentiekampen op Cyprus. De reis van Emile Pimentel Vivian Beekman en Frans Blom 21/05/2024
Dodenval Christian de Coninck 21/05/2024
Der Naturen Bloeme. Uit het Middelnederlands vertaald door Ingrid Biesheuvel Jacob van Maerlant 21/05/2024
Oorlogsduif. Een familiekroniek Onno Blom 21/05/2024
De tienduizend dingen. Roman (Nawoord Hella S. Haasse) Maria Dermoût 16/05/2024
Beeldhonger – Hunger nach Bilden. Neue Wilde & Neue Leipziger Schule Ralph Keuning en Erik Lips 15/05/2024
Mensen naast het leven. Roman (vert. Irene Dirkes; nawoord Peter Graf) Ulrich Alexander Boschwitz 15/05/2024
Het xoanon Jan van Aken 15/05/2024
Ik wil koning zijn. De lotgevallen van het genie Johannes Esser David de Poel 15/05/2024
De eerste minister van de Republiek. De Hollandse raadpensionaris in de zeventiende eeuw Jaap de Haan 15/05/2024
Maximiliaan de Hénin-Liétard, graaf van Boussu (1542-1578). Van koninklijk stadhouder tot naaste medewerker van Oranje Piet Boon 15/05/2024
De inventieve middeleeuwen. Praktische kennis en kunde van voor het jaar 1000 Ria Paroubek-Groenewoud & Carine van Rhijn (red.) 15/05/2024
12345678910...Laatste

De woordenaar. Christoffel Plantijn, ’s werelds grootste drukker en uitgever. Een biografie

Sandra Langereis
De woordenaar. Christoffel Plantijn, ’s werelds grootste drukker en uitgever. Een biografie
Balans, 2024, 399 blz., EUR 27,50
ISBN: 9789463823425

De Nederlandse historica Sandra Langereis publiceerde tien jaar geleden “De woordenaar. Christoffel Plantijn, ’s werelds grootste drukker en uitgever. Een biografie”. Daarvan verschijnt nu een vierde en herziene editie. Waar Langereis’ ondertussen verschenen “Erasmus dwarsdenker. Een biografie” (2021) ophoudt, begint “De woordenaar”.
Christoffel Plantijn (1520-1589) was een fenomeen in de geschiedenis van de boekdrukkunst. Hij drukte op zijn handbediende houten persen in zijn Antwerpse werkplaats ‘De Gulden Passer’ wereldberoemde uitgaven van de literatuur en de wetenschap uit de renaissance. Nochtans was er tot voor Langereis’ biografie tien jaar geleden geen moderne levensbeschrijving van Plantijn. “The Golden Compasses” (1967-1972) van wijlen professor Leon Voet, bij leven conservator van het Museum Plantin-Moretus, was toen bijna een halve eeuw oud. Langereis vulde in 2014 dan ook een hiaat op en deed dat op meesterlijke wijze.
De historica beschrijft systematisch het leven van cultureel ondernemer en familiepatriarch Plantijn. Ze vertelt levendig hoe de rond 1520 in de omgeving van Tours geboren Fransman als tiener wees werd, huwde met Jeanne Rivière en in 1549 met zijn jong gezin migreerde naar de metropool Antwerpen. Daar ontpopte Plantijn zich tot de invloedrijkste aanjager van de mediarevolutie van het gedrukte boek. Langereis belicht uitvoerig Plantijns overlevingsstrijd als drukker en uitgever, zijn moeizame relatie met zijn mecenas Filips II, zijn twee belangrijkste uitgeefprojecten, volkstalige woordenboeken en de Polyglot, die hem financieel in de problemen bracht. Ze verhaalt boeiend hoe Plantijn wist te overleven door de verkoop van pamfletten, almanakken en roofdrukken en door de nevenactiviteiten van zijn dochters in de kanthandel. Plantijns uitgeversleven bewoog zich op de golven van de 16de eeuw. Boekverbrandingen en beeldenstormen, oorlogen en crisissen, de kettervervolgingen onder Karel V en Filips II bepaalden de conjunctuur van zijn uitgeverij. Plantijns 1500 bewaard gebleven brieven zijn dankbaar benut bronnenmateriaal.
Langereis besteedt uitgebreid aandacht aan de twee uitgeefprojecten, waarmee Plantijn probeerde invloed uit te oefenen op zijn tijd. De volkstalige woordenboeken, waarvoor hij de lexicografie introduceerde en die een blauwdruk voor een ‘algemeen Nederlands’ werden, waren van grote invloed op Statenbijbel. De Polyglotbijbel, die tegemoetkwam aan de individuele Bijbelstudie, liet duidelijk zien dat de Heilige Schrift mensenwerk was. Daarmee leverde Plantijn de grondstof voor de radicale geseculariseerde Bijbelkritiek. De Polyglotbijbel was volgens haar een antwoord van de katholieke uitgever op de maatschappelijke polarisering in zijn tijd in de ijdele hoop dat dialoog tussen katholieken en protestanten over de historische context van Gods woord het religieuze geweld zou doen stoppen. Langereis verwerpt interpretaties die Plantijn als ketter wegzetten en een aantal van zijn handelwijzen interpreteerden in het licht van zijn vermeende religieuze heterodoxie. Dankzij haar recente biografie van Erasmus kan ze haar visie op Plantijn nog meer staven.
Twee kleurenkaternen en achteraan een stamboom, een belangrijke verantwoording van bedragen, bronnen en literatuur, een notenlijst en een register vervolledigen deze herziene editie van deze beslist lezenswaardige en uiterst degelijke historische biografie.

[Walter Smits - 22/04/2024]