Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Henny Vrienten Leo Oldenburger 06/06/2024
Uitgewist. Roman (vert. Arie van der Ent) Sasja Filipenko 06/06/2024
Wantij Jaap Robben 06/06/2024
De voordelen van Sint Barbara Erik Nieuwenhuis 06/06/2024
Schrijversmythen Sander Bax 06/06/2024
Reflecties. Blikken op de Collectie Vlaamse Gemeenschap Koenraad Jonckheere & Lien Vandenberghe 06/06/2024
Terug van het Oostfront. Gevangen, gevlucht, gesneuveld Rudi Massart en Jonathan Trigg 06/06/2024
Kunstbunkers en cultuurkaravanen. De bescherming van cultureel erfgoed in de Tweede Wereldoorlog Andrea Kieskamp 06/06/2024
Mala Zimetbaum. Heldin van Auschwitz. Leven en verzet Barbara Beuys 06/06/2024
Jan Davidsz. de Heem. 1606-1684 Fred G. Meijer 06/06/2024
Spiegels van Rome. Gids in zeven eeuwig actuele thema’s Sandrina Bokhorst 06/06/2024
Het verraad. De zaak van de Joodse hoedenmaakster Ans van Dijk uit Amsterdam. JustPublishers, Voorthuizen, 2024, 352 blz., 24.99 €, ISBN 97 Koos Groen 06/06/2024
Zwerfpost (tussen Oost en West). Ingeleid door Gustaaf Peek Alfred Birney 06/06/2024
In het oog Marijke Schermer 06/06/2024
Iemand moest het doen Sanne Huysmans 06/06/2024
De saboteurs. Hoe de partij van Lincoln afgleed tot die van Trump Steven de Foer 06/06/2024
Door de bijbel gebillijkt grensoverschrijdend gedrag. Uit de kunst geknipte analoge collages van Pompeï tot nu Jos Deenen 06/06/2024
Het geheime netwerk dat Josef Mengele liet verdwijnen Betina Anton 27/05/2024
Masters of pop: 10 iconische muziekalbums die de wereld veranderden Jeroen D’hoe 27/05/2024
Vienna. Roman (vert. Annemarie Vlaming) Eva Menasse 27/05/2024
12345678910...Laatste

Het xoanon

Jan van Aken
Het xoanon
Querido, 2024, 615 blz., EUR 29,99
ISBN: 9789021464046

De Nederlandse auteur Jan van Aken is bekend van zijn historische romans, waaronder de bekroonde roman, ‘De ommegang’ (2018). Nu publiceert hij ‘Het xoanon’, een historische avonturenroman, die zich afspeelt in het Istanbul van na de Grote Oorlog.
Een xoanon is het Grieks voor wat een archaïsch houten cultusbeeld was of in overdrachtelijke zin een domoor. Een bijzonder xoanon was volgens de antieke mythologie het palladion of palladium van de godin Pallas Athene of Minerva, dat Troje had beschermd, door Odysseus gestolen dan wel door Aeneas naar Rome meegevoerd zou zijn. Het zou door Constantijn de Grote naar Constantinopel gebracht zijn en ingemetseld in de Verbrande Zuil.
Van Aken situeert zijn roman met verwikkelingen rond het xoanon in het Istanbul van na de Grote Oorlog. Het Ottomaanse Rijk als lid van de Centralen is verslagen. De grootmachten van de Entente, Groot-Brittannië, Frankrijk en Italië, bezetten Istanbul en verdelen de stad in bezettingszones, verduidelijkt door een kaart vooraan in het boek. Russen, op vlucht voor de Revolutie, overspoelen de stad. De Turkse nationalisten onder leiding van Mustafa Kemal Atatürk leggen zich niet neer bij de voor Turkije nadelige Vrede van Sèvres (1920), die een Turkse Rompstaat in Centraal- en Noord-Anatolië overhield, en beginnen vanuit het binnenland van Anatolië een opstand. De Grieken proberen een Groot-Griekenland rond de Egeïs te creëren: de Grieks-Turkse Oorlog in Anatolië (1919-1922), begonnen met de bezetting van Smyrna (Izmir), verloopt voor de Grieken uiteindelijk desastreus met onder andere de geweldsvolle val en brand van Smyrna, overigens het einde van de roman. De Vrede van Lausanne (1923) maakt de voor het jonge Turkije nadelige vrede van Sèvres ongedaan. Ze ging gepaard met bevolkingsuitwisselingen en maakte een einde aan de sinds Homerische tijden Griekse aanwezigheid op de Ionische kusten van Klein-Azië, terwijl Turken en moslims uit West-Thracië werden gedreven.
Tegen deze woelige historische achtergrond leidt een zekere Jon Beaujon, de ik-figuur van de roman, een comfortabel leventje. Hij geraakt onwillig betrokken bij de fictieve aanslag op de Verbrande Zuil, waarbij het xoanon uit de oudheid zou zijn buitgemaakt. Individuen en groepen menen hun voordeel te kunnen doen met dat voorwerp om de gang van de geschiedenis in de door hen gewenste richting te sturen. Daartussenin beweegt zich de vrijbuiter-avonturier Beaujon, een kameleonachtig personage, die allerlei avonturen meemaakt, het ene al onwaarschijnlijker dan het andere, en intrigerende tegen- en medespelers krijgt: Von Maurer, een Duitser met een Turks paspoort, Blackwood, een Britse dubbelspion, Iliana, een Amerikaanse journaliste van Griekse afkomst op zoek naar een goed verhaal en Patil, een getraumatiseerd Armeens meisje, dromend van wraak voor de Armeense genocide. Gaandeweg leert de lezer de achtergrond en de anti-Britse drijfveren van Beaujon kennen, terwijl hoe langer hoe meer duidelijk wordt dat het najagen van het xoanon, dat de gebeurtenissen voortdrijft, een hersenschim is en getuigt van domheid.
Jan van Aken slaagt er in de broeierige naoorlogse sfeer goed te schetsen. Zijn beheersing van de historische context laat hem toe zijn roman levensecht te maken, niet in het minst door het gebruik van woorden uit vreemde talen. Hij heeft een spannende historische roman afgeleverd, die de lezer meer dan zeshonderd bladzijden in de ban houdt.

[Walter Smits - 15/05/2024]