Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Moerasduivels en monniken Anna en Katharina Smeyers 12/03/2026
Leven in bezet Oekraïne Ardy Beld 12/03/2026
Meer dan het leven. Tegen moedeloosheid Erik Borgman 12/03/2026
De waanzinpartituur Emma van Hooff 12/03/2026
Atlas van de borduurkunst. Een wereldreis langs erfgoed en stijlen Gillian Vogelsang-Eastwood 12/03/2026
Monobiblos (vert. Harm-Jan van Dam) Daniel Heinsius 12/03/2026
Zes tragedies. Medea, Ifigeneia in Aulis, Trojaanse vrouwen, Elektra, Orestes, Bakchanten (vert. en inl. Gerard Koolschijn) Euripides 12/03/2026
Vrouwen in duistere tijden: tien denkers van blijvende betekenis Alicja Gescinska 12/03/2026
Terug uit de witte hel. Hoe Nederland een eigen poolheld kreeg Adwin de Kluyver 12/03/2026
De dijkgravin (herz. vert. Stefaan van den Bremt; naw. Stefaan van den Bremt en Annelies Verbeke) Marie Gevers 12/03/2026
Na de bevrijding. Wederopbouw, schaarste, zuivering Xia van Beuningen, Charlotte Dommerholt en Lieke Speerstra 12/03/2026
De werelden van Jan Toorop Suzanne Veldink, Laura Prins en Petra Timmer 12/03/2026
Rome en de Lage Landen. Een geschiedenis van Caesar tot Clovis Robert Nouwen 11/03/2026
Denkwerk. Kunstenaars en filosofen Wendy Janssen en Onno Zijlstra 06/03/2026
Hannah Arendt. Mens & maatschappij in meervoud Andreas Kinneging, Paul de Hert en Maarten Colette (red.) 06/03/2026
Het leven van de geest (vert. Dirk De Schutter en Remi Peeters) Hannah Arendt 06/03/2026
Dom Hans van der Laan in de praktijk. Een ontwerphandboek Caroline Voet 06/03/2026
Orlanda (vert. Eveline van Hemer; naw. Gaea Schoeters) Jacqueline Harpman 06/03/2026
De komiek van Treblinka Ake Edwardson 06/03/2026
5 Mei 1945. Het momentum van Wageningen Wim Huijser, Coen Pepplinkhuizen en Jelle de Gruyter 06/03/2026
12345678910...Laatste

Heim (vert. Lies Lavrijsen)

Caroline De Mulder
Heim (vert. Lies Lavrijsen)
De Bezige Bij, 2025, 269 blz., EUR 22,99
ISBN: 9789403133966

Caroline De Mulder is geboren in Gent en schrijft in het Frans.  Haar roman ‘La pouponnière d’ Himmler’ is verleden jaar bij uitgeverij Gallimard verschenen en werd als ‘Heim’ in het Nederlands vertaald. Caroline De Mulder heeft zich voor deze roman grondig gedocumenteerd over “Lebensborn”, een zorgvuldig door Reichsführer-SS Himmler geregisseerde onderneming met de bedoeling zogenaamde raszuivere Arische kinderen te verwekken. Het waren kinderen uit reguliere soldatenhuwelijken, door SS-soldaten bij ongetrouwde vrouwen verwekt of, in overwegende mate zelfs, weggehaald bij hun Poolse ouders. De kinderen werden uiteraard op hun fysieke, vermeend Arische kenmerken gekeurd. Het “kweken” gebeurde in vele daartoe opgerichte centra, waar de moeders bij hun veelvuldige zwangerschappen met de grootste zorg en nazorg  werden behandeld. En ook geïndoctrineerd, tot een “nazi-doop” toe, waarbij Heinrich Himmler soms aanwezig was. Het Heim uit de titel is Heim Hochland in Steinhöring bij München, in Beieren. Daar komt Renée aan, een jonge Française, zwanger van een Duitse militair en kaalgeschoren door Franse verzetslui. Toch raakt zij op een of andere wijze in Heim Hochland, waar zoontje Arne geboren wordt. Renée is de focus van korte hoofdstukken, net als Helga en Marek. Helga is een secretaresse, later hoofdverpleegster, door Himmler geprezen om haar ijver en competentie. Haar nazi-overtuigingen gaan pas wankelen als een jonge vrouw, zwanger van een SS-er, haar ziekelijke boreling moet afstaan om, wat al snel duidelijk wordt, elders met een injectie gedood te worden. Helga’s brieven en dagboeknotities getuigen van haar groeiende twijfel. En dan is er Marek, een Poolse verzetsstrijder overgeplaatst uit het nabije concentratiekamp Dachau om, weliswaar uitgehongerd en mishandeld, aan de bouw van nieuwe barakken op het Heim te werken. Net als Renée hunkert hij naar achtergelaten vrouw en kind. Het verhaal begint in september 1944. De Duitse terugtrekking en ineenstorting zorgen voor een steeds grotere toevlucht van kinderen uit andere Lebensborn-centra en voor een steeds schaarsere bevoorrading. De chaos wordt alsmaar groter en net voor het einde maakt de aanwezige SS brandstapels van massa’s documenten. De vervuiling van mens en landschap krijgt een symbolische betekenis: “Verder overal as en bladzijden, hele bladzijden, getypte alinea’s, flarden van met de hand geschreven brieven, restanten van documenten, zodra je een voet buiten zet, krijg je het gevoel door woorden, namen, stof en as te waden, het verleden, het heden, de toekomst te vertrappelen.”  Hoe het afloopt met de betrokkenen, tragisch of hoopgevend, laat ik graag aan de lezer over. De meestal korte zinnen geven uiting aan directe ervaringen, twijfel, woede en ontreddering bij deze zeer verschillende maar in hun menselijkheid gekwetste en verbonden vrouwen. 

[Johan De Haes - 05/05/2025]