Henri Bergson. Een biografie

Tegenwoordig klinkt de naam Henri Bergson niet meer als een klok. Dat was ooit anders. Bij leven was Bergson (1859-1941)  de beroemdste filosoof ter wereld en een internationale superster.  Hij won de Nobelprijs voor Literatuur; zijn lezingen in binnen- en buitenland tot in New York toe waren voorpaginanieuws. Hij was een begenadigd spreker, die zijn filosofische ideeën in eenvoudige woorden kon aanbrengen bij een breed publiek. Maar aan het einde van zijn leven was zijn roem langzaam weggedeemsterd. Met deze biografie wil Emily Herring daar verandering in brengen. Centraal in het denken van de Franse filosoof staat verandering.  Verandering is echter, werkelijker dan het onveranderlijke. Neem het begrip tijd. We delen dat op in seconden, minuten, uren. Daardoor wordt het begrip beheersbaar en berekenbaar. Maar tijd is ook voortdurend in beweging. In die context introduceert Bergson het begrip ‘durée’, de beleefde tijd. In zijn misschien wel belangrijkste boek, “L’évolution créatrice” (1907) schetst Bergson een optimistisch perspectief op de evolutie als een creatief proces van constante verandering dat perspectief biedt op een groeiende vrijheid. Aan het begin van de Eerste Wereldoorlog stopte omwille van gezondheidsredenen met lesgeven. Dat element, en de schok die de wereldoorlog veroorzaakte, zorgden ervoor dat Bergson en zijn denken langzaamaan in de vergetelheid belanden. Het boek van Herring is naast biografie ook een boeiende schets van een tijd in volle verandering.