Redbad (Fries voor Radboud) is de naam van een koning die omstreeks 700 over ‘Frisia’ heerste. Dit gebied overschreed ruimschoots wat we actueel onder Friesland verstaan, en strekte zich uit over heel het Nederlandse en Duitse Noordzeekustgebied en het Utrechtse rivierengebied. Redbad werd lang weggezet als een figuur in de marge. Een tentoonstelling in het Fries Museum in Leeuwarden (5 september 2026 – 7 februari 2027) en het bij die gelegenheid verschijnend ‘Redbad. De legendarische koning’ brengen daar verandering in.
Het boek maakt deel uit van een grensoverschrijdend tentoonstellings- en onderzoeksproject. Wetenschappers uit Nederland en Duitsland deden interdisciplinair onderzoek naar Redbad en zijn tijd. Het nieuwe onderzoek richtte zich onder meer op het historische landschap, de archeologische vondsten en de doorwerking van het Friese recht in de vroegmiddeleeuwse samenleving. Het bestudeerde ook de reikwijdte van Redbads koningschap en zijn strijd tegen de Franken en het oprukkende christendom. De koning die uit dat onderzoek oprijst, mag een ‘legendarische’ Noordzeeheerser worden genoemd.
Voor het publieksboek tekenden Erik Betten en Diana Spiehout. Betten schreef reeds eerder over de Friese geschiedenis, het landschap, kunst en cultuur. Spiekhout is conservator middeleeuwen en terpencultuur bij het Fries Museum en maakt nieuw onderzoek toegankelijk voor een breed publiek.
Het publieksboek is niet strikt wetenschappelijk van opzet en evenmin een catalogus, al bevat het mooi gereproduceerde afbeeldingen van archeologische objecten. De auteurs schetsen op basis van de in het najaar bij Brepols te verschijnen wetenschappelijke bundel een land van terpen, duinen en veenmoerassen en een samenleving waarin het Germaanse natuurgeloof nog sterk aanwezig was en leggen uit hoe het koningschap van Redbad tot uiting kwam. Redbad bleek een diepe indruk gemaakt te hebben op zijn tijdgenoten en bleef voortleven in de orale liedcultuur en het collectieve geheugen.
In zes hoofdstukken exploreren de auteurs verschillende facetten van Redbad en van Frisia in de 7de en 8ste eeuw. Daarbij komen aan bod: de ‘gekleurde’ bronnen over Redbad, zijn positie als ‘overkoning’, zijn confrontatie met de Frankische hofmeiers en de Angelsaksische missionarissen, de Noordzeecultuur, het Friese recht en de samenleving, de voor een tijd met succes tegengehouden kerstening en het voortleven van Redbad als een legendarische figuur. Redbad kon zich meten met de machtigste Europese vorsten van die tijd, waaronder de Frankische hofmeiers, en de Friese samenleving maakte onmiskenbaar deel uit van de vroegmiddeleeuwse Noordzeecultuur.
Elk hoofdstuk wordt ingezet met een fictief stukje proza en poëzie. In de bijlage wordt op basis van ‘heidense’ elementen in een christelijk heiligenleven een fictief literair product, ‘Het lied van Redbad en Woden’, voorgesteld, waarvan een vrije interpretatie wordt opgenomen.
De fraai geïllustreerde publicatie met de speciaal gemaakte kaart, aparte vensters met uitgelichte thema’s en de mooie reproducties van de archeologische objecten werpt beslist een nieuw licht op de ‘De legendarische koning’ en de Friese Noordzeecultuur.